logo-gayhaarlem

Column | Zingeving

Column stadsdominee Tom de Haan over Zingeving, uitgesproken in de Roze Salon 55+ Haarlem op 8 december 2016.

Zingeving - Het woord alleen al is typisch Westers Europees, en misschien wel typisch Nederlands. In elk geval is het lastig te vertalen. Ik kom het vaak tegen op plekken waar even liever niet de woorden religie of geloof worden gebruikt. Onder dit woord zingeving ligt een merkwaardig beeld van de mens verscholen. Alsof de mens als het om ‘zin’ gaat, alleen en onafhankelijk gaat bekijken hoe hij of zij zin gaat geven aan het bestaan. Alsof je even een religie zou kunnen kiezen. En dan is het logisch dat dat vooral op momenten is dat je even niks anders te doen hebt, of het even niet meer weet. Tsja, dan moet je wel met zingeving aan de slag misschien, of met bier of antidepressiva. Want een gebrek aan zin doet pijn.

Mag ik een ánder woord voorstellen? Omdat je zin niet aan jezelf gééft, maar juist krijgt? Laten we spreken over zinkrijgen, en het woord ‘zingeven’ reserveren voor het superbelangrijke inzicht dat wij als mensen aan élkaar zin kunnen geven, maar nooit aan onszelf.

Wij krijgen dus zin. Zin in wat dan ook. Zin is er opeens, of niet. En dat laatste is een groot probleem, dat je misschien jarenlang kunt verbloemen of verbergen, maar dat altijd een keer opbreekt. Een gebrek aan zin. Dus heel simpel, nergens meer zin in krijgen of er de zin niet van zien. En hoewel het woord zinkrijgen daar niets aan oplost, is het probleem nu wel helderder: Je hebt niet de verkeerde zingeving gekozen. Nee, je krijgt geen zin! Je moet op zoek naar zin. En die moet je nu juist gegeven worden. Je bent dus een zinzoeker geworden en dat zijn we volgens mij allemaal: Wat geeft ons zin? Wie geeft ons zin?

Een religie of een kerk is dus geen zingever, zoals bijvoorbeeld een werkgever. (Alhoewel zinnemer welk een leuke term zou zijn.) Een religie verzamelt verhalen en gedachten over hoe je zin kunt krijgen. En als ik de les daaruit mag samenvatten is dat zoiets als: hou altijd ruimte open voor het vreemde, en noem dat heilige ruimte. Dat is ruimte waar de dingen juist totaal anders mogen zijn, of ruimte waar iets zich kan verstoppen zodat het je kan verrassen. Een verrassing is namelijk een prachtige vorm van zinkrijgen.

Die ruimte hoeft helemaal geen kerk of ander galmend gebouw te zijn. Het is ook ruimte in je hoofd en je hart. En ook dat hoeft ook helemaal niet veel te zijn. Net zoals je ruimte nodig hebt om de dingen in je kamer te kunnen verschuiven of veranderen, zo heb je ook ruimte nodig om dingen in je hoofd en hart een andere plek te kunnen geven. Die ruimte is voor mij ‘Heilige ruimte’, omdat het midden tussen de gewone dingen zit. Zo wordt dus ook de ruimte in de Bavo, pas zinvol als je het ziet als onderdeel van de volle stad. Op zichzelf is het niets.

Waar ‘zingeving’ als een luxeproduct klinkt, is ‘zinkrijgen’ een elementaire basisbehoefte. Zonder zin, ben je zinloos, en dat is eigenlijk erger dan dood. De gedachte dat je aan jezélf zin zou moeten géven is dus ook gevaarlijk. De dingen krijgen zin. Als je de eindjes aan elkaar aan het knopen bent, en als de kinderen vragen om aandacht of vermaak, of als je zieke buurman boodschappen nodig heeft, dan ligt de ‘zin’ voor het oprapen. Maar je moet ‘m wel in ontvangst weten te nemen. En of het leven zinvol is of zinloos? Dat bepalen we met elkaar, door elkaar zin te geven, en door zelf zoveel mogelijk zin te krijgen.

Voor wie houdt van seksuele toespelingen, is dit een prima gelegenheid. Waar krijg je zin van? Wat of wie wekt je verlangen? Want verlangen wekken, is zin krijgen in. Alleen ook hier de vraag retour: En wie geef jij dan zin?

Tekst: Tom de Haan - 8 dec 2016
Foto: Tim Kulk

Laat een reactie achter

* = verplicht